Podział majątku wspólnego małżonków jest czynnością, która pozwala ostatecznie uregulować kwestie własności składników majątkowych należących wcześniej do majątku wspólnego. Podział majątku może zostać dokonany zarówno po rozwodzie, jak również przed rozwodem lub w trakcie małżeństwa, jeżeli wcześniej ustała wspólność majątkowa.

Jeżeli małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału, nie zawsze konieczne jest prowadzenie postępowania sądowego. W wielu przypadkach możliwe jest zawarcie umowy o podział majątku u notariusza.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku nieruchomości. Jeżeli podział majątku obejmuje mieszkanie, dom, działkę lub inną nieruchomość i prowadzi do zmiany prawa własności, konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego.

Podział majątku przed rozwodem

Podział majątku nie musi być dokonywany dopiero po rozwodzie.

Podział majątku przed rozwodem jest możliwy, jeżeli pomiędzy małżonkami ustała wspólność majątkowa. Sam zamiar rozwodu albo faktyczne pozostawanie małżonków w separacji nie powoduje jeszcze ustania ustawowej wspólności majątkowej.

Małżonkowie mogą jednak zawrzeć umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową. Po ustanowieniu rozdzielności możliwe jest dokonanie podziału majątku.

Takie rozwiązanie może być stosowane przez małżonków, którzy chcą uregulować kwestie majątkowe jeszcze przed zakończeniem małżeństwa.

Podział majątku przed rozwodem może dotyczyć między innymi:

• mieszkania lub domu,
• działki,
• środków pieniężnych,
• samochodów,
• udziałów w spółkach,
• innych praw majątkowych.

Podział majątku bez rozwodu

Podział majątku bez rozwodu jest możliwy. Rozwód nie jest bowiem warunkiem dokonania podziału majątku.

Jeżeli małżonkowie chcą rozdzielić swój majątek w czasie trwania małżeństwa, konieczne jest jednak uwzględnienie obowiązującego między nimi ustroju majątkowego.

W przypadku ustawowej wspólności majątkowej małżonkowie nie mogą po prostu zawrzeć umowy dokonującej klasycznego podziału istniejącego majątku wspólnego.

Najczęściej najpierw ustanawiana jest rozdzielność majątkowa, a następnie strony dokonują podziału majątku.

Warto zatem odróżnić dwie czynności:

ustanowienie rozdzielności majątkowej – które powoduje ustanie wspólności majątkowej,

oraz

podział majątku – który prowadzi do ustalenia, które składniki majątku przypadną poszczególnym małżonkom.

Podział majątku po rozwodzie

Najczęściej podział majątku kojarzony jest z sytuacją, w której małżeństwo zostało już rozwiązane.

Podział majątku po rozwodzie nie następuje jednak automatycznie wraz z orzeczeniem rozwodu.

Jeżeli byli małżonkowie pozostają współwłaścicielami mieszkania, domu lub działki, konieczne jest dokonanie odrębnego podziału majątku.

Jeżeli strony są zgodne, mogą zawrzeć umowę o podział majątku.

Przykładowo mogą ustalić, że mieszkanie przypadnie jednemu z byłych małżonków, natomiast drugi otrzyma odpowiednią spłatę.

Możliwe jest również dokonanie podziału kilku składników majątku w taki sposób, aby każda ze stron otrzymała określone składniki odpowiadające wartości jej udziału.

Podział majątku u notariusza

Podział majątku u notariusza jest rozwiązaniem dla osób, które osiągnęły porozumienie co do sposobu podziału.

Notariusz nie rozstrzyga sporu pomiędzy stronami. Jeżeli małżonkowie nie zgadzają się co do tego, komu ma przypaść nieruchomość, jaka powinna być wysokość spłaty albo jakie składniki wchodzą do majątku wspólnego, sprawa może wymagać rozstrzygnięcia przez sąd.

Jeżeli natomiast strony są zgodne, umowa notarialna pozwala formalnie uregulować ich prawa do majątku.

W przypadku nieruchomości podział majątku przeprowadzany jest w formie aktu notarialnego.

Jak wygląda podział majątku u notariusza?

Przed sporządzeniem aktu notarialnego należy ustalić przede wszystkim skład majątku oraz sposób jego podziału.

W przypadku nieruchomości analizowany jest jej stan prawny, w tym treść księgi wieczystej oraz dokument, na podstawie którego została nabyta.

Następnie strony określają, komu mają przypaść poszczególne składniki majątku oraz czy podział będzie wiązał się ze spłatami lub dopłatami.

Po przygotowaniu dokumentacji strony składają oświadczenia przed notariuszem i podpisują umowę.

Jeżeli podział powoduje zmianę praw ujawnionych w księdze wieczystej, dokonywane są również odpowiednie czynności związane z jej aktualizacją.

Podział mieszkania po rozwodzie

Podział mieszkania po rozwodzie jest jedną z najczęściej przeprowadzanych czynności.

Jeżeli mieszkanie należy do byłych małżonków, mogą oni ustalić, że lokal przypadnie jednemu z nich.

Przykładowo:

• mieszkanie otrzymuje jeden z małżonków,
• drugi małżonek otrzymuje spłatę,
• strony ustalają termin zapłaty spłaty.

Podział może również obejmować inne składniki majątku, które zostaną uwzględnione przy wzajemnych rozliczeniach.

Podział domu lub działki

Podział majątku może obejmować również dom, działkę lub inną nieruchomość.

W przypadku nieruchomości konieczne jest dokładne ustalenie jej stanu prawnego oraz wszystkich praw związanych z nieruchomością.

Jeżeli nieruchomość jest obciążona hipoteką, należy również uwzględnić istniejące zobowiązanie kredytowe.

W przypadku działek znaczenie może mieć również ich sposób zagospodarowania oraz możliwość dokonania fizycznego podziału nieruchomości. Sam podział majątku nie zawsze jest równoznaczny z geodezyjnym podziałem działki.

Podział majątku ze spłatą

W wielu przypadkach podział majątku ze spłatą jest najprostszym sposobem rozliczenia pomiędzy małżonkami.

Jeden z małżonków otrzymuje określony składnik majątku, na przykład mieszkanie, a drugi otrzymuje spłatę.

Wysokość spłaty zależy od wartości majątku, udziałów stron oraz wzajemnych rozliczeń.

Strony mogą ustalić również termin zapłaty spłaty. Może ona zostać dokonana jednorazowo albo w ustalonych ratach.

Podział majątku bez spłat i dopłat

W określonych przypadkach możliwy jest również podział majątku bez spłat.

Strony mogą dokonać podziału w taki sposób, aby przyznane im składniki majątku odpowiadały uzgodnionemu sposobowi rozliczenia.

Przy ocenie podziału należy brać pod uwagę cały majątek objęty umową, a nie tylko pojedynczy składnik.

Podział majątku a kredyt hipoteczny

Szczególnej uwagi wymaga podział majątku obejmujący nieruchomość obciążoną kredytem hipotecznym.

Podział własności nieruchomości nie powoduje automatycznie zmiany umowy kredytowej.

Jeżeli oboje małżonkowie są kredytobiorcami, przeniesienie własności mieszkania na jednego z nich nie oznacza samo przez się, że drugi przestaje odpowiadać wobec banku za spłatę kredytu.

Dlatego w przypadku nieruchomości obciążonej kredytem należy odrębnie przeanalizować:

• sposób podziału własności nieruchomości,
• wysokość pozostałego kredytu,
• odpowiedzialność małżonków wobec banku,
• możliwość zwolnienia jednego z kredytobiorców z długu.

Podział mieszkania z kredytem hipotecznym powinien być więc przygotowany z uwzględnieniem zarówno sytuacji właścicielskiej, jak i zobowiązania wobec banku.

Podział majątku a majątek osobisty

Przed dokonaniem podziału należy ustalić, które składniki należą do majątku wspólnego, a które stanowią majątek osobisty jednego z małżonków.

Nie każdy składnik majątkowy posiadany przez małżonków podlega podziałowi.

Znaczenie może mieć między innymi sposób nabycia nieruchomości lub innego składnika majątku, źródło środków przeznaczonych na jego nabycie oraz okoliczności związane z nabyciem.

Nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny

Przy podziale majątku mogą pojawić się również kwestie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.

Przykładem może być sytuacja, w której jeden z małżonków przeznaczył środki otrzymane w drodze darowizny lub spadku na zakup albo remont wspólnego mieszkania.

Takie okoliczności mogą mieć znaczenie dla wzajemnych rozliczeń.

W przypadku bardziej złożonych sytuacji majątkowych warto przed zawarciem umowy ustalić wszystkie kwestie dotyczące składników majątku oraz ewentualnych nakładów.

Ile kosztuje podział majątku u notariusza?

Koszt podziału majątku u notariusza zależy przede wszystkim od rodzaju i wartości majątku oraz zakresu czynności.

W przypadku podziału majątku obejmującego nieruchomość na całkowity koszt mogą składać się między innymi:

• taksa notarialna,
• podatek VAT,
• opłaty sądowe związane z księgą wieczystą,
• koszty wypisów aktu notarialnego,
• ewentualne podatki związane z konkretną czynnością.

Wysokość kosztów jest ustalana indywidualnie w zależności od planowanego podziału.

Przed dokonaniem czynności warto przekazać kancelarii informacje o majątku, aby możliwe było określenie przewidywanych kosztów.

Jakie dokumenty są potrzebne do podziału majątku?

Zakres wymaganych dokumentów zależy od rodzaju majątku.

Jeżeli podział obejmuje nieruchomość, potrzebne mogą być między innymi:

• dokument potwierdzający nabycie nieruchomości,
• numer księgi wieczystej,
• dokument potwierdzający ustanie wspólności majątkowej,
• dokumenty dotyczące nieruchomości,
• dokumenty związane z kredytem hipotecznym – jeżeli nieruchomość jest obciążona kredytem,
• dane osobowe stron.

Dokładna lista dokumentów może zostać ustalona przed dokonaniem czynności.

Podział majątku Warszawa – notariusz

Jeżeli planują Państwo podział majątku wspólnego w Warszawie, zapraszamy do kontaktu z kancelarią notarialną.

Możliwe jest przeprowadzenie czynności związanych z:

• podziałem majątku przed rozwodem,
• podziałem majątku po rozwodzie,
• podziałem majątku bez rozwodu,
• podziałem mieszkania,
• podziałem domu,
• podziałem działki,
• podziałem nieruchomości,
• podziałem majątku ze spłatą,
• podziałem majątku bez spłat,
• zniesieniem współwłasności.

Przed umówieniem czynności warto przekazać kancelarii podstawowe informacje dotyczące sytuacji majątkowej oraz planowanego sposobu podziału.

Pozwoli to ustalić wymagane dokumenty, zakres czynności oraz przewidywane koszty.

Podział majątku wspólnego – najczęściej zadawane pytania

Czy podział majątku można zrobić przed rozwodem?

Tak. Rozwód nie jest warunkiem podziału majątku. Jeżeli małżonkowie pozostają w ustawowej wspólności majątkowej, konieczne jest jednak wcześniejsze ustanie tej wspólności, na przykład poprzez ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Czy można zrobić podział majątku bez rozwodu?

Tak. Małżonkowie mogą dokonać podziału majątku w trakcie małżeństwa po ustaniu wspólności majątkowej.

Czy podział majątku po rozwodzie wymaga sądu?

Nie, jeżeli byli małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału. W przypadku nieruchomości umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Czy podział mieszkania po rozwodzie można zrobić u notariusza?

Tak. Jeżeli byli małżonkowie są zgodni, mogą zawrzeć u notariusza umowę, na podstawie której mieszkanie zostanie przyznane jednemu z nich, z ewentualną spłatą drugiego.

Czy notariusz może podzielić majątek, jeżeli małżonkowie się nie zgadzają?

Nie. Notariusz może sporządzić umowę opartą na zgodnych oświadczeniach stron. Spór dotyczący podziału majątku może wymagać rozstrzygnięcia przez sąd.

Czy podział majątku może obejmować nieruchomość?

Tak. Podział może obejmować mieszkanie, dom, działkę, lokal użytkowy lub inne prawa do nieruchomości. Wymagana jest wówczas odpowiednia forma aktu notarialnego.

Czy przy podziale majątku można ustalić spłatę?

Tak. Strony mogą ustalić, że jeden z małżonków otrzyma nieruchomość lub inny składnik majątku, a drugi otrzyma określoną spłatę.

Czy można podzielić mieszkanie obciążone kredytem?

Tak, ale podział własności mieszkania nie powoduje automatycznego zwolnienia jednego z małżonków z odpowiedzialności za kredyt wobec banku.

Ile kosztuje podział majątku u notariusza?

Koszt zależy od wartości i rodzaju majątku oraz zakresu czynności. W przypadku nieruchomości znaczenie ma jej wartość oraz obowiązujące przepisy dotyczące wynagrodzenia notariusza i opłat związanych z księgą wieczystą.

Podział majątku u notariusza w Warszawie

Podział majątku wspólnego pozwala małżonkom lub byłym małżonkom w sposób formalny uregulować prawa do poszczególnych składników majątku.

Jeżeli strony są zgodne co do sposobu podziału, czynność może zostać przeprowadzona w kancelarii notarialnej. Dotyczy to w szczególności podziału majątku obejmującego mieszkanie, dom, działkę lub inną nieruchomość.

Jeżeli planują Państwo podział majątku w Warszawie, zarówno przed rozwodem, jak i po rozwodzie, zapraszamy do kontaktu z kancelarią w celu ustalenia zakresu czynności oraz wymaganych dokumentów.