Czym jest akt poświadczenia dziedziczenia?
Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument sporządzany przez notariusza, który potwierdza, kto nabył spadek oraz w jakich udziałach. Po zarejestrowaniu w Rejestrze Spadkowym wywołuje takie same skutki prawne jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia można między innymi:
- ujawnić prawo własności w księdze wieczystej,
- sprzedać odziedziczone mieszkanie lub dom,
- wypłacić środki zgromadzone na rachunkach bankowych zmarłego,
- załatwić formalności w urzędach i innych instytucjach,
- przeprowadzić dział spadku.
Poświadczenie dziedziczenia czy stwierdzenie nabycia spadku?
Zarówno poświadczenie dziedziczenia u notariusza, jak i stwierdzenie nabycia spadku przez sąd prowadzą do tego samego celu – potwierdzenia praw spadkobierców.
Najważniejsza różnica polega na przebiegu postępowania. Jeżeli wszyscy spadkobiercy są zgodni co do kręgu osób dziedziczących oraz wysokości udziałów, stwierdzenie nabycia spadku u notariusza (czyli sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia) pozwala znacznie szybciej zakończyć formalności niż postępowanie sądowe.
Jeżeli natomiast pomiędzy spadkobiercami istnieje spór albo nie można ustalić wszystkich osób powołanych do spadku, sprawę rozpoznaje sąd.
Czy jest termin na poświadczenie dziedziczenia?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby regulujące sprawy spadkowe.
Nie ma ustawowego terminu na sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia.
Oznacza to, że poświadczenie dziedziczenia po wielu latach od śmierci spadkodawcy jest nadal możliwe. Spadkobiercy mogą przeprowadzić postępowanie zarówno kilka miesięcy, jak i kilkanaście lat po otwarciu spadku.
Nie warto jednak odkładać formalności. Bez dokumentu potwierdzającego nabycie spadku mogą pojawić się trudności z:
- sprzedażą odziedziczonej nieruchomości,
- wpisem własności do księgi wieczystej,
- wypłatą środków z banku,
- załatwieniem spraw podatkowych i urzędowych,
- przeprowadzeniem działu spadku.
Czy lepiej przeprowadzić sprawę spadkową u notariusza czy w sądzie?
W praktyce odpowiedź zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Poświadczenie dziedziczenia u notariusza będzie najlepszym rozwiązaniem, gdy:
- wszyscy spadkobiercy są zgodni,
- nie ma sporu dotyczącego testamentu,
- można ustalić wszystkich spadkobierców,
- wszystkie osoby mogą uczestniczyć w czynności notarialnej.
Postępowanie sądowe będzie konieczne przede wszystkim wtedy, gdy pomiędzy spadkobiercami istnieje konflikt lub zachodzą inne przeszkody uniemożliwiające sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia.
Czy wszyscy spadkobiercy muszą być u notariusza?
Co do zasady tak. Aby możliwe było sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia, w czynności powinni uczestniczyć wszyscy spadkobiercy ustawowi lub testamentowi, którzy mogą być powołani do spadku.
Jeżeli nie jest to możliwe albo pomiędzy uczestnikami istnieje spór, właściwym trybem będzie postępowanie sądowe.
Ile trwa poświadczenie dziedziczenia?
To, ile trwa poświadczenie dziedziczenia, zależy przede wszystkim od kompletności dokumentów oraz możliwości jednoczesnego stawiennictwa wszystkich uczestników.
Jeżeli dokumenty są przygotowane, a sprawa jest bezsporna, akt poświadczenia dziedziczenia może zostać sporządzony nawet podczas jednej wizyty u notariusza.
Poświadczenie dziedziczenia a testament
Jeżeli spadkodawca pozostawił testament, również możliwe jest sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia, o ile spełnione są przesłanki przewidziane przez przepisy prawa i nie istnieje spór dotyczący jego ważności lub treści.
W razie poważnych wątpliwości dotyczących testamentu rozstrzygnięcie należy do sądu.
Czy można sprzedać mieszkanie po poświadczeniu dziedziczenia?
Tak. Akt poświadczenia dziedziczenia stanowi dokument potwierdzający prawa spadkobierców do nieruchomości.
Jeżeli właścicielem została jedna osoba, sprzedaż mieszkania jest możliwa po dopełnieniu pozostałych formalności. W przypadku kilku spadkobierców często konieczne jest wcześniejsze przeprowadzenie działu spadku albo wspólne zawarcie umowy sprzedaży.
Najczęściej zadawane pytania
Czy akt poświadczenia dziedziczenia jest ważny w banku?
Tak. Banki honorują akt poświadczenia dziedziczenia na równi z prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Czy poświadczenie dziedziczenia wystarczy do wpisu do księgi wieczystej?
Tak. Akt poświadczenia dziedziczenia jest podstawą ujawnienia prawa własności spadkobiercy w księdze wieczystej.
Czy notariusz może odmówić sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia?
Tak. Notariusz odmówi dokonania czynności w przypadkach przewidzianych przez prawo, w szczególności gdy istnieje spór pomiędzy spadkobiercami lub nie można ustalić wszystkich osób powołanych do spadku.
Poświadczenie dziedziczenia w Warszawie
Jeżeli planują Państwo poświadczenie dziedziczenia w Warszawie, warto wcześniej skontaktować się z kancelarią notarialną w celu ustalenia wymaganych dokumentów oraz terminu czynności. W sprawach bezspornych akt poświadczenia dziedziczenia pozwala szybko potwierdzić prawa do spadku i umożliwia sprawne przeprowadzenie dalszych czynności, takich jak wpis do księgi wieczystej, dział spadku czy sprzedaż odziedziczonej nieruchomości.